استاندارد QS9000

استاندارد QS9000

معرفی:

مجموعه الزامات سیستم مدیریت کیفیت صنایع خودروسازی امریکا که عمدتا مربوط به شرکتهای فورد، جنرال موتور وکرایسلر می باشد تحت عنوان QS9000 شناخته میشود.

آخرین بازنگری این الزامات که در سال ۱۹۹۸ منتشر شده است حاوی دو بخش است. بخش اول این الزامات در قالب الزامات عناصر بیست گانه ISO9001:1994 تدوین شده است که در متن هریک ازعناصر بیست گانه الزامات مشترک سه خودروساز بزرگ(Big Three) به الزامات اصلی استانداردISO9001 اضافه شده است.

بخش دوم استاندارد حاوی الزامات منحصر به فردهریک از خودروسازان آمریکای است.این الزامات توسط کمیته ای به نام گروه کاری صنایع خودرو (AIAG) که متشکل از نمایندگان صنایع خودروسازی امریکا است تدوین شده است.

QS9000 یکی از شناخته شده ترین الزامات ویژه صنعت خودرو درجهان است که علاوه بر سازمانهای طرف قرارداد، خودروسازان آمریکا که الزام به استقرار این سیستم دارند، بسیاری از قطعه سازان جهان داوطلبانه اقدام به استقرار این سیستم کرده اند.

علاوه بر نظامنامه مرجع الزامات سیستم کیفیت ( QSR ) که شالوده اصلی والزامات این سیستم را تشریح میکند مجموعه الزاماتQS9000 حاوی ۵  سند مرجع دیگر نیز میباشد که با الزامات اصلی تحت عنوان six pack شناخته می شوند.

در متن الزامات QSR درمواردی که ضرورت داشته باشد به این ۵ نظامنامه ارجاع داده شده است.

این ۵ نظامنامه مرجع عبارتند از:

۱- طرح ریزی پیش هنگام کیفیت محصول و طرح کننرل (APQP&CP)

۲- تجزیه وتحلیل حالات بالقوه خرابی وآثار آن (FMEA)

۳- کنترل آماری فرآیند (SPC)

۴- تجزیه و تحلیل سیتمهای اندازه گیری(MSA)

۵- فرآیند تایید قطعات تولیدی (PPAP)

هر چند در اغلب سیستمهای کیفیت صنعت خودرو استفاده از پنج ابزار فوق به نوعی الزامی است ولی  منسجم ترین نظامنامه های مرجع در خصوص تکنیکهای MSA  ، SPC ، FMEA مربوط به مجموعه الزمات QS 9000است که در سایر سیستمها نیز از این مراجع استفاده می شود.

البته در مورد APQP و PPAP هر یک از خودرو سازان الزمات خاص خود را دارند که تا حدودی با APQP ,PPAP سازگار و قابل انطباق است به عنوان مثال در ایران خودروسازان از فرایندی تحت عنوان SQA برای تشریح الزمات خود در مورد تکوین و توسعه محصولات جدید و فرآیند تایید آن استفاده می کنند که از نظر اصولی با الزامات QS 9000 دارای نقاط اشتراک زیادی می باشد.

با توجه به فراگیری کاربرد QS 9000 بین قطعه سازان سراسر جهان صدور گواهی توسط موسسات گواهی دهنده در اغلب نقاط جهان حتی برای قطعه سازانی که با خودرو سازان آمریکا طرف قرارداد نیستند رایج بوده و قطعه سازا ن دستیابی به این گواهینامه را به عنوا ن یک هدف کیفیتی که بیانگر تکامل سیستم کیفیت آنهاست مد نظر قرار می دهند .

مزایای بکارگیری استاندارد:

۱- امکان اخذ گواهی معتبر از موسسات گواهی دهنده که بیانگر رشد و کمال سیستم کیفیت سازمان است

۲- استفاده از مراجع مکتوب علمی کاربردی جهت بکار گیری موثر تکنیکهای پیشرفته کیفیتی

۳- جلب اعتماد مشتریان  در خصوص توامندی کیفیتی سازمان

۴- ایجاد قابلیت تطبیق سیستم کیفیت سازمان با الزامات خودرو سازان داخلی

۵- استفاده از مزایای عمومی استقرار سیستمهای کیفیت در سازمان

دامنه کاربرد:

طبق موارد ذکر شده در مقدمه QS 9000 (نظامنامه مرجع QSR ) نظام مدیریت کیفیت QS 9000 برای عرضه کنندگان داخلی و خارجی زیر که با صنایع خودرو آمریکا مرتبط هستند الزام شده است:

– تامین کنندکان مواد اولیه

– تامین کنندگان قطعات و وسایل تولید و یدکی

– تامین کنندگان عرضه کننده خدمات (عملیات حرارتی ، رنگ، پوشش و……..)